| AI TRONG CÁC NGƯƠI VÔ TỘI,
THÌ HÃY LẤY ĐÁ MÀ NÉM TRƯỚC ĐI
SUY NIỆM PHÚC ÂM ( III C 20); ( 21.03.2010); ( Jn 8, 1-11)
CHÚA NHẬT V MÙA CHAY, NĂM C
Giáo sư Tiến sĩ NGUYỄN HỌC TẬP
Đoạn Phúc Âm của Thánh Gioan hôm nay của được viết lên, làm cho chúng ta tưởng nhớ đến tâm tình viết phúc Âm của Thánh Luca, lòng đại lượng hãi hà của Thiên Chúa.
Chúng ta hãy để cho các nhà nghiêng cứu tìm hiểu lý do tại sao có đoạn nầy trong Phúc Âm Thánh Gioan và hãy chú tâm vào đoạn tường thuật nói lên sự tha thứ và lòng nhân hậu của Thiên Chúa, trong liên tưởng với hai bài đọc trước.
1 - Giới hạn của Lề Luật và quyền năng của Chúa Ki Tô.
Biến cố được diễn ra trong cuộc gặp gỡ giữa Chúa Giêsu và người thiếu phụ phải bị ném đá.
Qua những gì Người giảng dạy và cách hành xử của Người, Chúa Giêsu đặt mình ở một vị trí khác với tâm thức tôn giáo thời của Người. Bởi đó các kinh sư và các thượng tế tìm mọi cách có thể để chống lại Người, loại trừ Người.
Bởi đó họ đem đến trước mặt Người một người thiếu phụ ngoại tình bị bắt quả tang.
Viện cớ là để trung thành với Lề Luật, họ dùng người thiếu phụ tội lỗi để có cớ chống lại Chúa Giêsu:
- " Họ nói thế nhằm thử Người, để có cớ tố cáo Người " ( Jn 8, 6).
Thay vì đặt trọng tâm vào việc phải lên án tội lỗi, họ có ý định coi nữ phạm nhân như qủy dữ và làm như vậy để lên án tử hình để khai trừ chị.
Điều vừa kể cũng cho chúng ta thấy lằn mức giới hạn của Lề Luật, tỏ ra rung sợ trước sự dữ. Lề luật chỉ có thể giới hạn, ngăn chận, chiến đấu chống lại sự dữ, nhưng không có khả năng loại trừ.
Chúa Giêsu thốt lên một lời nói có giá trị giải thoát, cứu độ, cho thấy tính cách xấu xa của tội lỗi và phi nhân của sự dữ, của tội lỗi, nhưng đồng thời Người cũng cho chúng ta thấy phương thức có thể chiến thắng tội lỗi. Nói cách khác, Người biết rằng tội lỗi có thể bị loại trừ bằng cách hy sinh chính mình vì tình yêu thương, có thể nâng cao lên và tha thứ cho người tội lỗi, có thể giải thoát người nữ phạm nhân khỏi cái chết và ban lại cho nàng địa vị con người của mình , giúp cho nàng " từ nay đừng phạm tội nữa " ( Jn 8, 11).
2 - Vầng đông của một thế hệ mới.
Bản văn muốn nhấn mạnh đến những gì mới mẻ, Chúa Giêsu đem đến cho chúng ta bằng cách dùng từ ngữ chỉ thời điểm, " vừa tảng sáng ":
- " Vừa tảng sáng , Người trở lại Đền Thờ. Toàn dân đến với Người. Người ngồi xuống giảng dạy họ " ( Jn 8, 2).
Chúa Giêsu thức suốt đêm cầu nguyện. Sáng hôm sau, Người trở lại Đền Thờ, dân chúng kéo đến để nghe Người giảng dạy. Dùng từ ngữ vừa kể để nói lên một ngày mới vừa được bắt đầu khởi sự, trong ngôn từ của Thánh Gioan, là dùng với ý nghĩa mời gọi chúng ta liên tưởng đến ngày thứ nhứt công cuộc sáng tạo của Thiên Chúa:
- " Thiên Chúa phán: " Phải có ánh sáng, liền có ánh sáng " ( Gen 1, 3).
Sự tha thứ, tức là sự hoà giải con người lại với Thiên Chúa, là ánh sáng phát hiện ra từ Phục Sinh. Thật vậy, trong ngày Phục Sinh, Chúa Giêsu hiện ra cho các môn đệ và nói với các ngài:
- " Anh em hãy nhận lấy Thánh Thần. Anh em tha tội cho ai, thì người ấy được tha; anh em cầm giữa ai, thì người ấy bị cầm giữ " ( Jn 20, 22-23).
Bình an mà Chúa Giêsu ban cho chính là sự hoà giải lại, mà Người đã thực hiện giữa Thiên Chúa và con người. Hòa giải còn có ý nghĩa cao cả hơn sự tha thứ tội lỗi đơn thuần, bởi vì Chúa Thánh Thần mà chúng ta được mặc trở lại, cho biết rằng chúng ta đã được tạo dựng trở lại giống Thiên Chúa và giống hình ảnh Thiên Chúa ( Gen 1, 26-27), như Adong vừa được thoát ra từ tay Đấng Tạo Dựng mình.
Hiểu đoạn Phúc Âm Thánh Gioan trong ý nghĩa đó, chúng ta đang ở vầng rạng đông của một thế hệ mới: đó là thế hệ của tình thương và tha thứ, thế hệ con người được vĩnh viễn hoà giải lại với Thiên Chúa.
Nhưng các kinh sư không hiểu được điều đó qua sự hiện diện của Chúa Giêsu, mà họ coi là lời giảng dạy và hành động của người " không chính danh " như họ muốn, bởi đó họ tìm cách đặt bẩy để có cớ bắt bẻ và tố cáo Người.
Bất thình lình đang lúc Người đang giảng dạy dân chúng trong Đền Thờ, thì họ xuất hiện, dẫn theo một người thiếu phụ ngoại tình bị bắt quả tang. Họ đặt nàng ở giữa đám đông. Và theo Lề Luật, nàng có thể bị bị ném đá:
- " Như vậy là để phân biết của thánh với của phàm tục, vật ô uế với vật thanh sạch, và để dạy con cái Israel mọi thánh chỉ của Chúa đã dùng ông Moisen mà phán với các ngươi " ( Lv 10, 10-11).
- " Nếu một người đàn ông bị bắt gặp đang nằm với một người đàn bà có chồng, thì cả hai sẽ phải chết: người đàn ông đã nằm với người đàn bà và cả người đàn bà. Anh em phải khử trừ sự gian ác, không cho tồn tại ở Israel ...Khi một cô gái còn trinh đã đính hôn với một người đàn ông, mà có một người đàn ông khác gặp cô trong thành và nằm với cô, thì anh em sẽ lôi cả hai ra cửa thành ấy và ném đá, và chúng sẽ phải chết..." ( Dt 22, 22-24).
Dựa theo Lề Luật vừa kể, các kinh sư hỏi ý kiến Chúa Giêsu.
- Nếu Chúa Giêsu trả lời : " Các ông hãy áp dụng luật ", họ có thể nói rằng " Ông ta coi vậy mà cũng chẳng tốt lành gì, bởi lẽ ông ta bảo giết người thiếu phụ đáng thương ".
- Nhưng nếu Chúa Giêsu nói: " Các ông không được giết chị ta ", họ có thể phản đối rằng: " Coi vậy, mà ông ta cũng không thánh thiện gì, bởi lẽ ông ta không tuân giữ Lề luật !".
Với dáng vẻ bên ngoài là những người trung thành với Chúa, họ nhào nắn Lề Luật, dùng người thiếu phụ để tố cáo Chúa Giêsu và đưa ra so sánh đối chiếu Cựu Ước với Tân Ước, Moisen với Chúa Giêsu.
Và họ còn nhấn mạnh thêm:
- " Trong sách Luật, ông Moisen truyền cho chúng tôi phai ném đá hạng đàn bà đó. Còn Thầy, Thầy nghĩ sao? " ( Jn 8, 5).
Trong chương trước đoạn Phúc Âm Thánh Gioan hôm nay, chúng ta đọc được:
- " Vào giữa kỳ lễ, Chúa Giêsu lên Đền Thờ và giảng dạy. Người Do Thái lấy làm ngạc nhiên. Họ nói: " Ông nầy không học hành gì, mà sao lại thông thạo chữ nghĩa thế! ". Chúa Giêsu trả lời: " Đạo mà Ta dạy, không phải là của Ta, nhưng là của Đấng đã sai Ta. Ai muốn làm theo ý của Người, thì sẽ biết rằng đạo lý ấy là của Thiên Chúa hay do Ta tự mình giảng dạy. Ai tự mình giảng dạy, thì tìm vinh quang cho chính mình. Còn ai tìm vinh quang cho Đấng đã sai mình, thì là người chân thật, và nơi người ấy không có gì là bất chính. Ông Moisen đã chẳng ban Lề Luật cho các người sao? Vậy mà không ai trong các ông tuân giữ Lề Luật . Sao các người lại tìm cách giết Ta ?" ( Jn 7, 14-19).
Ở đây Thánh Gioan cho chúng ta thấy Chúa Giêsu như là một Moisen mới, giảng dạy đạo lý không phải của Người, mà của Đấng đã sai Người. Những lời Người dạy là sứ điệp mới, được giảng dạy như một Đấng có uy quyền, làm cho mọi đều phải người ngạc nhiên.
3 - Những bản luật mới, được ngón tay Chúa Giêsu viết ra.
Trước những câu hỏi của các kinh sư, Chúa Giêsu trả lời, nhưng không trực tiếp bằng lời nói. Với cử chỉ yên tỉnh, như là người làm chủ tính thế, Người cúi xuống và bắt đầu bằng ngón tay viết trên đất. Chỉ có những đối thủ của Người mới đang bực bội, hối hả, nóng giận:
- " Nhưng Chúa Giêsu cúi xuống, lấy ngón tay viết trên đất. Nhưng vì họ cứ hỏi mãi, nên Người mới ngẫn lên và bảo họ..." ( Jn 8, 6b-7).
Họ nằng nặc đòi buộc Chúa Giêsu phải tỏ ra tư tưởng của Người. Đến một lúc, trước thái độ thiếu kiên nhẫn đó của họ, Chúa Giêsu ngẫn lên và nói:
- " Ai trong các người vô tội, thì hãy lấy đá mà ném trước đi " ( Jn 8, 7).
Và rồi Người lại cúi xuống tiếp tục viết trên đất.
Chúa Giêsu không phê bình Lề Luật, nhưng Người thay đổi mục đích của Lề Luật để phán đoán.
Thay vì để cho họ được phép đặt Lề Luật trên người thiếu phụ phạm nhân để kết án nàng, Người đòi buộc họ hãy nhìn dưới ánh sáng những gì Lề Luật đòi buộc họ:
- " Ai trong các người vô tội, thì hãy lấy đá mà ném trước đi ".
Giới răn mà họ nhận được từ Moisen là " ném đá hạng đàn bà đó ", như người thiếu phụ phạm nhân trước mặt. Đó là giới răn, tự nội dung của mình đã hàm chứa thái độ lên án. Đó là một đạo luật không dành cho con người một niềm hy vọng nào khác.
Chúa Giêsu đang đứng trước tâm thức đó và người phải chạm trán với đạo luật đó. Phải chạm trán, đối chất với đạo luật, bởi lẽ nơi trung tâm điểm của cuộc tranh luận, có một con người. Chúng ta đừng quên đều đó.
Chúng ta có thể tự hỏi Chúa Giêsu đang viết những gì trên đất, mà cả hai lần Phúc Âm Thánh Gioan đều ghi lại, như là để nhấn mạnh tầm quan trọng những gì Người đang viết:
- " Nhưng Chúa Giêsu cúi xuống, lấy ngón tay viết trên đất...Rồi Người lại cúi xuống viết trên đất " ( Jn 8, 6. 8).
Mặc dầu tác giả Phúc Âm không cho chúng ta biết nội dung của những gì Chúa Giêsu viết ra, nhưng qua thái độ của Người mà chúng ta biết được, " lấy ngón tay viết ", chúng ta có thể biết được tầm quan trọng của nội dung.
Thánh Kinh cho chúng ta biết:
- " Sau khi phán với ông Moisen trên núi Sinai, Thiên Chúa ban cho ông hai tấm bia. Chứng ước hai tấm bia đó do chính tay Thiên Chúa viết" ( Ex 31, 18).
Còn nữa:
- " Thiên Chúa đã ban cho tôi hai bia đá do ngón tay Thiên Chúa viết, trên đó có mọi lời Chúa đã phán với anh em trên núi, từ trong đám lửa, trong ngày đại hội " ( Dt 9, 10).
Như vậy Lề Luật mà Thiên Chúa ban cho dân chúng qua Moisen là Lề Luật " được ngón tay Thiên Chúa viết ra " trên hai bia đá.
Và đó chính là những gì Chúa Giêsu đang làm hôm đó trước mặt dân chúng và các kinh sư. Chúng ta nên chú ý là Chúa Giêsu cũng viết bằng ngón tay, Người không viết trên bia đá, mà trên đất, như ngụ ý nói lên tính cách phổ quát của những gì Người đang muốn giảng dạy, có giá trị cho tất cả mọi người trên mặt đất.
Chúa Giêsu viết lại Lề Luật được ban cho trên núi Sinai, nhưng với một nhãn quang mới và cách hiểu mới: cách hiểu biết mà Thiên Chúa muốn. Những gì Chúa Giêsu viết lên không hẵn là một đạo luật hay một lời giảng dạy đích danh, mà là ý muốn " của Đấng đã sai Ta " ( Jn 7, 16).
Cũng vậy cử chỉ " cúi xuống " cho thấy Chúa Giêsu là cử chỉ của chăm lo và hiểu biết của Chúa Cha hướng về những đứa con lỗi phạm của Người.
Hiểu được như vậy, chúng ta hiểu được cử chỉ và câu trả lời của Chúa Giêsu là tháo gở đi nhóm kinh sư, đối thủ thù địch đang vây quanh mình:
- " Ai trong các người vô tội, thì hãy lấy đá ném trước đi " ( Jn 8, 7 ).
Qua cách diễn tả đó của Chúa Giêsu, chúng ta thấy được tình trạng chung thảm đạm trong tội lỗi mà cả nhân loại chúng ta đang trải qua, bởi đó không ai có thể tư coi mình là người vô tội, ngay cả vì mình là người đã và đang vâng giữ tĩ mĩ mọi điều Luật dạy.
Nói cách khác, Lề luật không thể cứu độ chúng ta, chỉ có Chúa mới là Đấng Cứu Độ, giải thoát con người khỏi hoàn cảnh bất toàn, giới hạn và nô lệ dưới ách của tội lỗi. Chính Chúa là Đấng tha thứ nhưng không và hoà giải lại với tất cả mọi ngưòi chúng ta, ban lại cho chúng ta địa vị " giống Thiên Chúa và như hình ảnh Thiên Chúa " ( Gen 1, 26.27), như khi Người tạo dựng chúng ta lúc ban đầu.
Các người Pharisêu và các kinh sư cảm thấy tình trạng hổ thẹn của con người mình nói riêng và của cả nhân loại, tạo vật trước mặt Chúa nói chung, nên lẳng lặng rút lui, bắt đầu từ những người già cả nhứt:
- " Nghe vậy, họ bỏ đi hết, kẻ trước người sau, bắt đầu từ những người lớn tuổi " ( Jn 8, 9).
Sự việc xảy ra trái ngược lại những gì họ mong đợi lúc khởi đầu.
Như vậy, người bị Thánh Kinh ( sách Torah ) lên án không phải là người phụ nữ phạm nhân, mà chính họ là những kẻ cứ tưởng mình và tự cho mình là những người trung thành với Lề Luật.
4 - Trong tình thương, không có thái độ lên án.
Sau khi các người Pharisêu và các kinh sư bỏ đi hết, chỉ còn lại có Chúa Giêsu và người thiếu phụ phạm nhân, Người đứng dậy và nhìn nàng:
- " Nầy con, họ đâu hết rồi ? Không ai lên án con sao? " ( Jn 8, 10).
Nàng đáp:
- " Lạy Chúa ( Kyrios ) , không ai cả " ( Jn 8, 10).
Chúa Giêsu nói tiếp:
- " Ta cũng vậy, Ta cũng không lên án con! Thôi, con cứ ra về, và từ nay đừng phạm tội nữa " ( Jn 8, 11).
Câu chuyện người thiếu phụ ngoại tình được khởi đầu bằng việc các người Pharisêu và các kinh sư đến, họ dẫn nàng đặt giữa đám đông, và biến cố được kết thúc với việc còn lại một mình Chúa Giêsu và người thiếu phụ phạm nhân.
Điều còn lại ở trung tâm điểm, làm cho mọi người chú ý, vẫn là người thiếu phụ phạm nhân, mà chung quanh nàng mọi người đều vây quanh, trước kia là các kinh sư và các người Pharisêu và sau cùng chỉ còn lại có Chúa Giêsu.
Điều vừa kể, hiểu theo một ý nghĩa nào đó, cũng có ý muốn nói lên từ nay trở đi, Luật Lệ duy nhứt, có tính cách phổ quát, có giá trị cho tất cả mọi người, đã được Chúa Giêsu viết lên.
Trung tâm của mọi quy chú và mọi lo lắng ân cần là con người với hoàn cảnh đáng buồn tội lỗi của mình, nhưng với một sự khác biệt duy nhứt so với trước kia, theo Lề Luật của Cựu Ước: từ nay trở đi không có ai là kẻ đứng ra lên án phạm nhân, mà chỉ còn có sự tha thứ trong Chúa Giêsu.
Tình yêu nơi Chúa Giêsu là Thiên Chúa, không có giới hạn, không có điều kiện để được tha thứ, đó chính là vì tình yêu luôn luôn và hoàn toàn đón nhận con người vào vòng tay thương yêu của Thiên Chúa.
Chúa Giêsu không cho phép bất cứ ai dùng Lề luật của Thiên Chúa để lên án anh chị em mình, trong khi chính họ cũng là phạm nhân:
- " Ai trong các người vô tội, thì hã lấy đá mà ném trước đi " ( Jn 8, 7).
Lần đầu tiên trong cả đoạn Phúc Âm tường thuật, ghi lại cuộc đối thoại giữa Chúa Giêsư với người thiếu phụ phạm nhân, như để nói lên từ nay đối với nàng không còn có một lời kết án nào nữa:
- " Ta cũng không lên án con " ( Jn 8, 11).
Cuộc đối thoại giữa Chúa Giêsu và người thiếu phụ phạm nhân bảo đảm ơn cứu rổi cho nàng, như để nói lên con người chỉ khi nào liên hệ với Chúa Giêsu, con người mới tìm được ơn tha tội, hoà giải lại với Thiên Chúa.
Như vậy mối tương quan giữa con người với Thiên Chúa, từ nay không phải qua Lề Luật nữa, mà trực tiếp giữa con người với Chúa Ki Tô.
Chính Chúa Giêsu là Lề luật mới, mà Chúa Cha đã nghĩ đến và ban cho con người. Nơi Chúa Giêsu, không còn có việc lên án nào nữa, mà chỉ có tha thứ, hoà giải lại và yêu thương:
- " Con cứ ra về, và từ nay đừng phạm tội nữa " ( Jn 8, 11).
Bởi lẽ con người không phải chỉ là một tạo vật giữa các tạo vật, mà là được " Chúa dựng nên giống như Người..., giống như hình ảnh Thiên Chúa " ( Gen 1, 26.27) và được chính Chúa Giêsu cho biết họ đã được nhắc lên địa vị " con thiên Chúa":
- " Vậy anh em hãy cầu nguyện như thế nầy: " Lạy Cha chúng con ở trên trời..." ( Mt 6, 9).
Từ ngày Chúa Giêsu nhập thể đến với chúng ta, con người được tha thứ, được hoà giải lại, được cứu độ và trở thành con Thiên Chúa, bởi tình thương yêu vô hạn trong Chúa Ki Tô.
Con người được tình yêu thương của Thiên Chúa tạo dựng lại như thời tạo dựng khởi thủy, và khuyên dặn:
- " ..., và từ nay đừng phạm tội nữa ".
Và cũng chính con người đó là con người được Thiên Chúa tiền định cho được sống, được tham dự vào chính đời sống Thiên Chúa Ba Ngôi mà Người đang sống:
- " Nhờ vinh quang và sức mạnh ấy ( của Chúa Giêsu ), Thiên Chúa đã ban tặng cho chúng ta những gì qúy báu và trọng đại Người đã hứa, để nhờ đó, anh em được thông phần bản tính Thiên Chúa " ( 2 Pt 1, 4).
Nói cách khác, nhờ lòng yêu thương của Thiên Chúa đối với con người và qua Chúa Giêsu, chúng ta biết được định mệnh của mỗi người chúng ta lá
- " Cha nào con nấy " đối với Thiên Chúa,
nói như cách nói của người Việt Nam chúng ta.
Như vậy, từ nay thái độ phải có của con người là lòng chuyên cần, dấn thân, sống trong chiều hướng mới được lòng tha thứ của Thiên Chúa thiết lập trở lại, đó là thái độ biết ơn đáp ứng lại tình thương yêu mà Thiên Chúa dành cho mỗi người chúng ta, tình yêu Cha con của Người cho chúng ta.
Giáo sư Tiến sĩ NGUYỄN HỌC TẬP
|
